Columns

Johan Derksen vroeg zich af hoe iemand zoiets durft te doen en zou onmiddellijk zijn weggelopen. “Ik laat me niet piepelen door dat kutwijf”. Tina Nijkamp knikte instemmend. Je bent witte man of niet. Het zesentwintigjarige FvD kamerlid Milan Schenk zag het tijdens een Tweede Kamerdebat als bewijs voor een bewuste fysieke vervanging van de blanke Nederlander. En jurist Bram Moskowicz, waarvoor ik om onverklaarbare redenen altijd een zwak heb, vond het pure discriminatie en draaide de boel om. “Stel dat ze had geroepen ‘Alle zwarte mannen naar achteren?’ Dan was het land te klein geweest!” Waarschijnlijk wel. Maar het punt is, dat heeft ze niet gedaan.

Waarschijnlijk omdat er geen enkele reden is om witte mannen een extra moment in de spotlights te gunnen. Helaas kunnen de groepen die Sophie wel een plekje vooraan gaf, dat wel gebruiken. Ze worden immers structureel achtergesteld. Niet schrikken, hier komt het minst populaire deel van een cultuurstrijd: de feiten.

Als je een niet westerse achternaam hebt, maak je 20% minder kans om uitgenodigd te worden voor een gesprek. Ook als opleiding, ervaring en motivatie identiek zijn. Mensen met een migratieachtergrond krijgen minder snel een vast contract. Als vrouw verdien je in Nederland voor hetzelfde werk nog altijd 11% minder dan een man. En hoewel vrouwen de helft van de beroepsbevolking vormen is minder dan een derde van de bestuurders van grote bedrijven vrouw. 43% van de vrouwen krijgt te maken met zwangerschapsdiscriminatie. Voor Queer mensen rapporteert het CBS bijna 18% meer discriminatie voor homoseksuele mannen en 14% voor homosexuele vrouwen. Het is maar een kleine greep.

De vrolijke oproep van Straat om tijdens haar concert één liedje ruimte te geven aan alle groepen die normaal worden achtergesteld, vind ik daarom niet alleen origineel, maar ook sympathiek en eigenlijk broodnodig. Dat conservatieven door zo’n luchtige oproep in een artistieke context meteen op hun achterste benen staan, vind ik ronduit lachwekkend. Hoeveel te serieus kan je jezelf nemen om een jonge artiest na zo’n ludieke actie zo hard af te fakkelen?

Het zijn vaak dezelfde mensen die een lans breken voor échte Hollandse kunstenaars, zoals Rembrandt. Dat die in zijn meesterwerk De Nachtwacht uitgerekend een onbekend meisje in het volle licht zette ten koste van de rijke, witte mannen van de schutterscompagnie, vinden we al bijna vier eeuwen een meesterzet. Hier vertrouwen we er blijkbaar wel op dat een kunstenaar soms iets doet, wat niet letterlijk zo bedoeld wordt maar artistiek wel betekenisvol is. Misschien is dat precies wat Sophie Straat ook deed. Niet omdat witte mannen echt achteraan horen, maar omdat andere mensen daar al heel lang staan.

Instagram @richardkemper