Columns

Toch was het grootste symbool van alle protesten de zandhagedis. Het reptiel waar tot 2019 niemand het ooit over had, zou in het gedrang komen door het racegeweld. Tot aan de Raad van State is er geprocedeerd. Inmiddels kijkt een groot deel van het dorp en Nederland met weemoed en trots terug op zes geslaagde edities waarbij Zandvoort zijn elan terugvond en internationaal bewondering oogstte voor de militaire precisie waarmee de operatie werd uitgevoerd.

Het lijkt een natuurwet bij veranderingen: eerst zijn we tegen, uit principe. Gewoon heel erg tegen. Met actiegroepen, doemscenario’s, juridische strijd en ontzetting. Daarna valt het mee en vijf jaar later vragen we ons af: waarom hebben we dit niet veel eerder gedaan? Meer voorbeelden? Het rookverbod in de horeca in 2008. Cafés kwamen in opstand, het zou de doodsklap zijn voor de horeca. Rechtszaken, massale overtredingen, demonstraties. Steek nu voor de grap nog maar eens een sigaret op in een restaurant. Zelfs Johan Derksen zou er kuchend wat van zeggen.

Autogordels verplicht in 1975? Tegenstanders vroegen waarom de overheid tot ìn hun auto wilde komen. Bij de invoering van de helmplicht voor bromfietsers protesteerden zelfs Zeeuwse vrouwen omdat een helm niet over hun traditionele oorijzers paste. Een jaar eerder, in 1974, was de alcoholgrens in het verkeer reden tot ontzetting. Een paar borrels moest toch kunnen? Afgelopen jaren hoorde je daar alleen Tom Waes nog over. En we weten allemaal nog hoe we in opstand kwamen toen we tien jaar geleden ineens moesten gaan betalen voor plastic tasjes.

Ook de sociale norm verandert. Ongehuwd samenwonen was ooit een schande, nu is trouwen vooral voor mensen die niet zeker weten of ze uit zichzelf bij elkaar blijven. De vierdaagse werkweek? Die was voor luie uitvreters. Nu ben je als Gen Z’er gek als je meer werkdagen hebt dan coaches.

En thuis? Precies hetzelfde. Ooit blafte ik moord en brand toen me gevraagd werd om voortaan te gaan zitten tijdens het plassen. Nu sleur ik elke sproeier die ons toilet uitkomt hoogstpersoonlijk voor het Internationaal Gerechtshof in Den Haag. Ik schaamde me tien jaar geleden voor ons (lees: haar) schoenen-uit-beleid. Nu vervloek ik elke hork die onze keuken droogloopt met hondenstront. Een wachtwoord voor de wifi? Overdreven! Nu komt de Mossad niet eens mijn robotmaaier in.

Hoe het met de zandhagedis is afgelopen? Volgens diezelfde Raad van State blijkt uit ecologische onderzoeken dat de populatieomvang van de zandhagedis in het duingebied afgelopen jaren is... toegenomen. Denk daar nog eens aan als je vrouw binnenkort vraagt of je vóór het douchen even wil aangeven hoeveel liter water je denkt te gaan gebruiken.

Richard Kemper

Instagram @richardkemper