Mentaal zijn de cijfers helemaal schokkend. Volgens het RIVM is het aantal mensen met burn-out de afgelopen tien jaar verdubbeld en kampt één op de vijf werknemers met klachten. Ik ben benieuwd hoe Charles Darwin naar deze getallen zou kijken. Volgens zijn evolutietheorie ontwikkelen soorten zich door natuurlijke selectie waarbij het gaat om ‘Survival of the fittest’. De poging om als soort steeds verder te komen, lijkt bij ons precies het tegenovergesteld te gaan. We worden zieker, dommer en luier.
De leesvaardigheid onder kinderen neemt bijvoorbeeld dramatisch af. Uit onderzoeken (PISA) blijkt dat 35% van de Nederlandse 15-jarigen op dit moment het minimale niveau voor leesvaardigheid niet haalt. Ook de rekenvaardigheid staat onder druk. Uitrekenen hoeveel vapes je kan kopen voor een tientje gaat nog net, maar de afgelopen tien jaar steeg het aantal 15-jarigen dat het minimale wiskundeniveau niet haalt tot een derde. De concentratieboog van jongeren is eveneens een lachtertje. Ik stuurde laatst een filmpje van drie minuten via Instagram naar m’n zoon en kreeg de vraag of er ook een samenvatting van was.
“Ja, ja opa, vroeger was alles anders” hoor ik u denken. Klopt! Vroeger kon ik uren kijken naar een mier. Nu moet die mier binnen acht seconden iets grappigs doen, anders haken ze af. Kunnen jongeren met al die input misschien meer? Ik zou zeggen, vraag eens aan uw kind of ie zijn fietsband wil plakken en u weet het. Misschien zou al die afgenomen slimheid niet zo erg zijn als we het zouden compenseren met meer werken. Helaas, het aantal gewerkte uren per persoon is sinds 1970 met een vijfde afgenomen van 1829 naar 1436 uur per jaar. Omgerekend werkt iemand 10 werkweken minder dan vijftig jaar geleden. Dus ja, we worden dommer, zieker en luier en Darwin draait zich om in z’n graf.
Zou je denken! De ‘survival of the fittest’ sloeg volgens hem echter niet op het recht van de sterkste, maar op wie zich het beste aan kan passen aan de veranderende omstandigheden. Kijk, dat doen we dan weer fantastisch! We zijn beter in staat om de meest stupide tv-programma’s uit te zitten als ‘Ex on the Beach’ en Chateau Meiland. We snappen politici ineens die met hapklare oneliners uitleggen dat asielzoekers de reden zijn voor slechte prestaties op het Eurovisie Songfestival, kleinere letters op verpakkingen en het geklooi bij het verschonen van een tweepersoons dekbed in je eentje.
En als het ons allemaal te veel wordt melden we ons gewoon ziek en kunnen we dankzij FNV en PRO met onze gelijkblijvende uitkering ons Ziggo abonnement, fatbike en sigaretten blijven betalen. Wist u trouwens dat het budget daarvoor wordt weggehaald bij onderwijs? Dom blijf je namelijk niet vanzelf, daar moeten we aan blijven werken. Ja, we passen ons steeds beter aan. Darwin zou trots op ons zijn.
Richard Kemper
Instagram @richardkemper