Columns

Afgelopen week mochten we weer naar de stembus. Er werd geen nieuwsitem overgeslagen om ons uit te leggen dat dit een voorrecht is, stemmen een burgerplicht en dat we onze verantwoordelijkheid als betrokken inwoners moeten nemen. Ik dacht stiekem: hebben we die gemeenteraadsverkiezingen eigenlijk nog wel echt nodig? Rustig. Adem in, adem uit. Zie het als een gedachtenexperiment.

Wat we gedachteloos het ‘Feest van de Democratie’ noemen, lijkt steeds vaker op een lokaal verzetsfestival. Een parallel universum waarin we landelijke besluiten lokaal proberen terug te draaien. Of op z’n minst tegenwerken. Het aantal lokale partijen was weer groter dan ooit. Een bont gezelschap van boze mannen en een paar vrouwen die vooral één ding gemeen hebben: ze zijn ergens tégen. Tegen een AZC. Tegen betaald parkeren. Tegen een snelweg. Tegen samenvoegen van gemeenten. Tegen verkeersdrempels. Ik heb althans nog nooit een verkiezingsposter gezien met “AZC, goed idee!” of “Warempel, geef ons nog een drempel”.

De verbindende ideologie onder al die lokale partijen is vooral een reflex: blijf van ons af! Onder het mom van een hart voor de wijk struikelen ze over elkaar heen met ‘one issue’-programma’s die vooral één ding verkopen: de illusie van lokale autonomie. Terwijl die niet bestaat. Gemeenten móéten landelijk beleid uitvoeren.

Gelukkig maar, want waarvoor zouden we anders nog landelijke verkiezingen houden? Daar worden de grote keuzes gemaakt. Hoe gaan we om met migratie? Met onze natuur? Waar geven we ons geld aan uit? Als wetten en regels die daar op basis van de-meeste-stemmen-gelden worden bepaald steeds naar eigen inzicht wel of niet kunnen worden uitgevoerd, bijt de lokale democratie de landelijke- in z’n staart.

Waar het toch vaak op neerkomt is niet meer dan rekken met extra inspraakrondes, een gang naar de rechter of iets ondoorzichtigs bij ‘de provincie’. Daarmee zijn de lokale verkiezingen vaak een spaak in het wiel van de grote voortgang. We doen of we meebeslissen, maar drukken gewoon op de snoozeknop van het land. Het kost geld, het vertraagt, het frustreert.

Bovendien zit onder die lokale weerstand vaak iets wat me tegenstaat. Dat hardnekkige idee van ‘status aparte’. Van wij zijn anders. Ja, vluchtelingen moeten eerlijk verdeeld worden, maar niet hier. Ja, we zijn voor meer woningen, zolang die maar ergens anders staan. Ja, er moeten meer speelplekken komen voor kinderen, maar niet in onze achtertuin. Ja, we zijn voor duurzaamheid, zolang je het maar niet hoort, ziet of betaalt. Kortom: alles mag veranderen, zolang het hier maar precies zo blijft.

Misschien moeten gemeenten zich meer gedragen als wat ze zijn: een goed geolied uitvoeringsmechanisme van landelijk, democratisch gekozen beleid. Dat is een hele eervolle taak. In plaats van een stel pubers die elk nieuw tafel-afruim-schema ter discussie stellen en dan mokkend staken met een sit-in voor de televisie.

Of ik dan niet gestemd heb? Natuurlijk wel! Op de buurman. Die neemt altijd onze pakketjes aan als wij niet thuis zijn. Kijk, dat is nog eens een programma waar ik vóór kan zijn.

Richard Kemper

Instagram @richardkemper