Columns

Ik gun iedereen zijn feestje. Maar om je zeventienjarige, vapende zoon openlijk te bewieroken met ‘STRIJDER’ onder een foto waarop ‘ie een fles champagne staat leeg te spuiten op een trampoline gaat best ver. 'Strijder', dat is nogal wat. Het is niet alsof ie net uit de loopgraven bij Donetsk komt gekropen. Hij kan succesvol de hoofdsteden van Europa reproduceren. Hij weet de formule van fotosynthese. Hij kan ChatGPT zijn profielwerkstuk (PWS) laten schrijven zonder dat dit te bewijzen is. Een vaardigheid waar je je hele studie nog wat aan hebt.

Laten we eerlijk zijn, een diploma bewijst vooral dat je een jaar of twaalf redelijk goed hebt kunnen functioneren binnen een systeem. Op tijd komen.  Stil zitten. Aanwezig zijn. Uitrekenen hoeveel punten je nog nodig hebt. Allemaal best knap. Maar het is ook weer niet zo heldfhaftig als het maken van de documentaire over Forum voor Democratie waarin banden met het extreem-rechtse Erkenbrand worden blootgelegd.

Een diploma zegt eigenlijk niet zoveel. Behoorlijk enge mensen in onze geschiedenis hadden een diploma. Joseph Goebbels had een doctorstitel en Mao Zedong was leraar. Terwijl Steve Jobs nooit een studie heeft afgemaakt en Coco Chanel zonder modeopleiding een revolutie in de modewereld ontketende. Freddie Mercury en Michael Jackson mogen we gerust de Mozart en de Beethoven van onze tijd noemen, maar ze kwamen niet verder dan een certificaat grafisch ontwerpen en een veterstrikdiploma.

Een diploma is een ticket om het feestje binnen te komen, maar het zegt niets over hoeveel plezier je gaat maken. En al helemaal niets over moed, wijsheid, integriteit, of gezond verstand. Ik snap ook niet veel van de paniek over gezakte kinderen. Alsof het noodlot heeft toegeslagen. Zakken is interessanter dan slagen. Als slagen iets zegt over hoe goed je binnen het systeem past, daagt zakken je uit om te laten zien hoeveel karakter je hebt als het erop aankomt. Of je opnieuw kan beginnen. Doorzetten.

Onze kinderen worden honderdentien jaar oud. Dus waarom al die haast? En waarheen? Wie wil er zo snel mogelijk als consultant thuis zitten met een burn out terwijl de loodgieter die je ketel komt controleren drie keer zoveel verdient en bovendien zijn eigen tijd kan indelen? Relax, je bent zeventien! Zelfs als je er drie jaar extra over doet, ben je nog absurd vroeg.

Als je vijftig bent vraagt niemand naar je cijfer aardrijkskunde, maar wel naar hoe goed terug kon veren. Na een scheiding. Een afgewezen sollicitatie. Een ziekte. Een crypto-investering. Echt van harte als je geslaagd bent. Geniet van de vlag en de Instagrampost van je moeder.

Maar als je gezakt bent, extra gefeliciteerd! Want het leven is geen examen, maar vooral een herkansing. Een eindeloze oefening in opnieuw beginnen. In je relatie. In je loopbaan. Met je lijf, je kinderen, je hypotheekaanvraag. Welkom bij de club!

Richard Kemper

Instagram @richardkemper